રશિયન તેલ ખરીદી મુદ્દે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પનું કડક વલણ. ભારત સામે 500 ટકા ટેરિફની ધમકી, અમેરિકા-ભારત સંબંધોમાં વધતો તણાવ. જાણો સમગ્ર મામલો.
500 Percent Tariff: 500 ટકા ટેરિફનું અલ્ટીમેટમ હવે માત્ર ચેતવણી રહ્યું નથી, પરંતુ સીધો સંકેત બની ગયો છે. રાષ્ટ્રપતિ **Donald Trump**એ ભારતને નિશાન પર રાખીને એવું સંદેશો આપ્યો છે કે રશિયન તેલ સાથેનો વેપાર હવે માત્ર આર્થિક મુદ્દો નથી, પરંતુ ભૂરાજનીતિનો મોટો ખેલ બની ગયો છે.
યુક્રેન યુદ્ધ બાદ ભારતે રશિયન ક્રુડ ઓઈલની ખરીદીમાં નોંધપાત્ર વધારો કર્યો હતો. ભારે ડિસ્કાઉન્ટ પર મળતું તેલ ભારત માટે સસ્તું અને સ્થિર વિકલ્પ બન્યું, જેના કારણે થોડા સમયમાં જ રશિયા ભારતનો સૌથી મોટો ક્રુડ સપ્લાયર બની ગયો. એક સમય એવો પણ આવ્યો જ્યારે ભારતની કુલ તેલ આયાતમાં રશિયન ક્રુડનો હિસ્સો 35થી 40 ટકા સુધી પહોંચ્યો.
પરંતુ હવે અમેરિકાની દૃષ્ટિમાં આ નિર્ણય માત્ર વેપારનો નથી. અમેરિકા એક એવું કડક કાયદા પ્રસ્તાવ પર કામ કરી રહ્યું છે, જે રશિયા પાસેથી તેલ, પેટ્રોલિયમ કે યુરેનિયમ ખરીદનારા દેશોને સીધા આર્થિક દંડના ઘેરામાં લાવી શકે છે. આ બિલને રિપબ્લિકન સેનેટર **Lindsey Graham**નું નેતૃત્વ મળ્યું છે અને તેમના દાવા મુજબ ટ્રમ્પે ‘Sanctioning of Russia Act of 2025’ને સમર્થન આપ્યું છે. આ બિલ પર ડેમોક્રેટિક અને રિપબ્લિકન બંને પક્ષના ધારાસભ્યો લાંબા સમયથી કામ કરી રહ્યા છે અને આવનારા દિવસોમાં તે **United States Congress**માં મતદાન માટે રજૂ થઈ શકે છે.
આ પણ ખાસ વાંચો:
- AMC Recruitment 2026: અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનમાં 572 પોસ્ટ માટે ભરતી જાહેર
- GPSC Prelims Exam Date 2026 જાહેર: 18 પોસ્ટ માટે પ્રાથમિક કસોટીની તારીખ જાહેર
બિલની સૌથી વિવાદાસ્પદ જોગવાઈ એ છે કે જો કોઈ દેશ રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદે છે, તો અમેરિકા તે દેશમાંથી આયાત થતી વસ્તુઓ પર ઓછામાં ઓછા 500 ટકા સુધીનો ટેરિફ લાદી શકે છે. અર્થ સ્પષ્ટ છે—રશિયન તેલ ખરીદશો તો અમેરિકી બજારમાં તમારી નિકાસ પર સીધો પ્રહાર થશે. આ યાદીમાં ભારત, ચીન અને બ્રાઝિલ જેવા દેશો સીધા નિશાન પર છે.
ટ્રમ્પ જાન્યુઆરી 2025માં સત્તામાં પાછા ફર્યા બાદથી જ ભારત સહિત અનેક દેશો પર દબાણ વધારવાનું શરૂ કર્યું હતું. ઓગસ્ટ 2025માં રશિયન તેલ ખરીદવા બદલ ભારત પર વધારાનો 25 ટકા ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો, જેના કારણે કુલ અમેરિકી ટેરિફ બોજ 50 ટકા સુધી પહોંચી ગયો. નવેમ્બર 2025માં જ્યારે રશિયાની મોટી તેલ કંપનીઓ Rosneft અને Lukoil પર નવા પ્રતિબંધો લાગુ થયા, ત્યારે ભારતની રશિયન તેલ ખરીદીમાં પણ તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો.
આંકડાઓ અનુસાર, નવેમ્બરમાં ભારત દરરોજ લગભગ 1.8 મિલિયન બેરલ રશિયન તેલ ખરીદી રહ્યું હતું, જે ડિસેમ્બરમાં ઘટીને 1 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ થઈ ગયું. જાન્યુઆરી 2026માં તો **Reliance Industries**એ ખુલાસો કર્યો કે તેને છેલ્લા ઘણા અઠવાડિયાથી કોઈ રશિયન ક્રુડ ડિલિવરી મળી નથી અને જાન્યુઆરીમાં પણ કોઈ સપ્લાયની અપેક્ષા નથી.
4 જાન્યુઆરીએ ટ્રમ્પે વધુ કડક ચેતવણી આપતાં કહ્યું હતું કે જો ભારત રશિયન તેલ ખરીદવાનું બંધ નહીં કરે તો અમેરિકા ટેરિફમાં ઝડપથી અને ભારે વધારો કરી શકે છે. તેમના શબ્દોમાં, “અમે બહુ જલ્દી ટેરિફ વધારી શકીએ છીએ અને તે ભારત માટે ખૂબ ખરાબ સાબિત થઈ શકે છે.”
આ તરફ ભારત સરકારે ટ્રમ્પના એ દાવાને નકારી કાઢ્યો કે વડાપ્રધાન મોદીએ તેમને રશિયન તેલ ન ખરીદવાની ખાતરી આપી હતી. ભારતનું સ્પષ્ટ કહેવું છે કે તેની ઊર્જા ખરીદી રાષ્ટ્રીય હિત, ભાવ અને વૈશ્વિક બજારની સ્થિરતા પર આધારિત છે. અસ્થિર વૈશ્વિક તેલ ભાવ વચ્ચે ભારત પોતાના ઊર્જા સુરક્ષા હિતો સાથે કોઈ સમજૂતી કરવા તૈયાર નથી.
આ રીતે 500 ટકા ટેરિફની ચર્ચા હવે માત્ર ધમકી નથી, પરંતુ ભારત-અમેરિકા સંબંધોમાં એક નવી કઠિન કસોટી બની રહી છે, જ્યાં તેલ, વેપાર અને ભૂરાજનીતિ—all-in-one—ટકરાઈ રહ્યા છે.
